Jakie nakładki na bruksizm wybrać? To pytanie zadaje sobie wiele osób, którym zwrócono uwagę na mimowolne zaciskanie zębów i na zgrzytanie zębami podczas nocnego odpoczynku. Żyjąc w biegu, często nie zauważali, że za bólem stawu skroniowo-żuchwowego czy ciągłym bólami głowy może stać bruksizm. Jednym ze sposobów radzenia sobie z jego skutkami jest szyna relaksacyjna na zęby, czyli nakładki na zęby do spania, które zapobiegają ścieraniu zębów i rozluźniają napięte mięśnie żuchwy.

Podczas ostatniej higienizacji zębów zwrócono ci uwagę na starte szkliwo? Być może dopadło cię mimowolne zaciskanie szczęki w czasie snu lub zgrzytanie zębów, z którego nawet nie zdajesz sobie sprawy. Zdarza się to częściej niż komukolwiek się wydaje, co właśnie tłumaczy, dlaczego tak ogromną popularność zyskuje ostatnio szyna relaksacyjna na zęby. Co to takiego? Szyna relaksacyjna, nazywana także okluzyjną, to przezroczysta nakładka na bruksizm, której zadaniem jest rozluźnienie ucisku mięśni żuchwy na zęby i kości szczęki oraz ochrona przed ścieraniem zębów.

Szyna relaksacyjna na zęby jest wykonana z tworzywa sztucznego, pozwalającego dopasować ją do zębów pacjenta. Przezroczystą nakładkę na zęby nosi się przede wszystkim w nocy, chyba że stomatolog zalecił ją również w innych sytuacjach. W przypadku zaawansowanego problemu, zamiast szukać przypadkowej pomocy w sklepach internetowych, warto udać się na profesjonalną konsultację do stomatologa, który przeprowadzi porządny wywiad, pobierze wycisk szczęki i zadba o idealne dopasowanie szyny do uwarunkowań anatomicznych i potrzeb pacjenta.

Najogólniej mówiąc, szyna relaksacyjna na zęby nie leczy przyczyn bruksizmu, ale łagodzi jego objawy. Dlatego, jeśli przyczyną zaciskania i zgrzytania zębami jest stres, warto do codzienności wprowadzić metody jego łagodzenia: techniki relaksacyjne (ćwiczenia oddechowe, medytacja), odpowiednie nawyki żywieniowe (w tym ograniczenie kofeiny) czy higiena snu (stałe pory zasypiania, brak korzystania z telefonu na godzinę przed snem, spanie w wywietrzonej sypialni).

Nakładka na bruksizm pomaga skutecznie ochronić zęby przed ścieraniem i mikropęknięciami. Noszenie szyny na górnym, a w sporadycznych przypadkach na dolnym łuku zębowym, chroni przede wszystkim przed uszkodzeniami, które mogłyby prowadzić m.in. do nadwrażliwości zębów. Wbrew pozorom działanie szyny relaksacyjnej ma ogromne znaczenie nie tylko dla wyglądu, ale i dla zdrowia zębów, ponieważ skutkiem bruksizmu – oprócz stopniowego ścierania się szkliwa – może być nawet krwawienie z dziąseł czy rozchwianie zębów.

Szyna relaksacyjna działa nie tylko ochronnie, jeśli chodzi o zabezpieczenie szkliwa przed ścieraniem. Jako że łagodzi ona napięcie mięśniowe w obrębie szczęki, pozwala ona także zredukować ból stawu skroniowo-żuchwowego. Warunkiem przeważnie jest jednak indywidualny projekt, czyli dopasowanie szyny przez stomatologa. Szyna relaksacyjna na zęby, jeśli chodzi o wpływ na staw skroniowo-żuchwowy, pełni rolę amortyzatora, ponieważ odciąża stawy.

W terapii dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego stosowana jest przede wszystkim szyna relaksacyjna typu Michigan. Jest to twarda nakładka akrylowa, wykonywana w technologii CAD/CAM, która sprawdza się szczególnie wtedy, gdy konieczna jest poprawa kontaktu między zębami. Wykorzystuje się ją jako szynę stabilizującą do relaksacji mięśni okolicy głowy, w terapii wad zgryzu, ale też w leczeniu bólów głowy i odcinka szyjnego kręgosłupa.

Najbardziej powszechne są szyny relaksacyjne miękkie, skuteczne przy niewielkim napięciu mięśniowym i subtelnych objawach bruksizmu, dostępne w aptekach i sklepach stomatologicznych, które są na tyle elastyczne, że pacjent może sam dopasować ją do swojego łuku zębowego. Przy bardziej zaawansowanym bruksizmie stosuje się szynę relaksacyjną twardą. Wykonuje się ją pod konkretnego pacjenta po pobraniu wycisku szczęki.

Jaką nakładkę relaksacyjną na bruksizm wybrać? W wielu przypadkach nie zaleca się kupowania gotowej szyny. O wiele lepsze efekty daje indywidualnie przygotowana twarda nakładka, zlecona przez stomatologa po przeprowadzeniu dokładnego wywiadu i diagnostyki. Tworzy się ją po wykonaniu wycisku, w efekcie uzyskując produkt niejako spersonalizowany. Dostosowana szyna relaksacyjna na zęby odpowiada na potrzeby pacjenta i dopasowuje się do budowy szczęki pacjenta.

Szyna na bruksizm, jak już wspomniano, chroni przed ścieraniem zębów, jednocześnie obniżając napięcie mięśniowe. Jej noszenie daje bardzo pozytywne efekty, zwłaszcza dzięki redukcji napięcia mięśniowego. Jest ona o tyle istotna, że pomaga nie tylko zębom, ale też niweluje bóle głowy, szyi i kręgosłupa. Dla wielu pacjentów staje się to ogromnym zaskoczeniem, podobnie jak lista wskazań do noszenia szyny relaksacyjnej:

Szyna relaksacyjna to coś zupełnie innego niż nakładkowy aparat ortodontyczny i na czas leczenia ortodontycznego przeważnie jest odstawiana. Oczywiście, zaleca się ją także osobom przechodzącym leczenie aparatem, jednak zadaniem nakładki na bruksizm nie jest korekcja wad zgryzu, lecz ochrona przed skutkami zaciskania zębów. Szyna relaksacyjna nie zmienia ustawienia zębów w łuku, jednak nie wyklucza to pewnej zależności między tego rodzaju nakładką a aparatem ortodontycznym.

Bruksizm może mieć pochodzenie centralne, czyli być powiązane ze stresem lub układem nerwowym, ale też może być nawykiem pochodzenia okluzyjnego, gdzie napięcie mięśni spowodowane jest nieprawidłowymi kontaktami między zębami. W tym właśnie przypadku pomóc może aparat ortodontyczny, który eliminuje wadę zgryzu, a jednocześnie przyczynę bruksizmu. Przy podjęciu jakiegokolwiek leczenia podstawą powinna być więc profesjonalna konsultacja, która pozwala ortodoncie dopasować plan terapii do indywidualnej sytuacji pacjenta.

Twarda szyna relaksacyjna, dopasowana indywidualnie do pacjenta, to inwestycja w zdrowie i samopoczucie. Tym bardziej nie wolno zapominać, że sposób użytkowania szyny relaksacyjnej wymusza, aby dobrze o nią zadbać. W przeciwnym przypadku nakładka na bruksizm utraci swoją funkcję i ulegnie uszkodzeniom, nie mówiąc już o tym, że przy braku higieny może stanowić duże zagrożenie dla zdrowia jamy ustnej.

Jak czyścić szynę relaksacyjną? Najlepiej pod bieżącą wodą i przy użyciu miękkiej szczoteczki do zębów oraz specjalnego preparatu do czyszczenia nakładek na zęby. Wskazane jest też regularne, powtarzane chociaż co tydzień, odkażanie szyny w antybakteryjnym płynie do płukania jamy ustnej lub roztworze do czyszczenia nakładek. Bardzo istotne jest ponadto unikanie ekspozycji szyny na działanie wysokiej temperatury, która mogłaby doprowadzić do odkształcenia nakładek. Szynę relaksacyjną na zęby po czyszczeniu należy zawsze dokładnie osuszyć, a następnie zamknąć w dedykowanym pojemniku.

Szyna relaksacyjna na zęby to niepozorna nakładka, która stanowi nieocenioną pomoc w łagodzeniu skutków bruksizmu, dotykającego coraz większą część społeczeństwa. W jej doborze najlepiej pomoże specjalista i choć cena szyny relaksacyjnej u stomatologa jest znacznie wyższa niż w drogerii czy aptece, należy traktować ją jako słuszną inwestycję w zdrowie, samopoczucie oraz estetykę uśmiechu.