Periodontologia to stosunkowo nowa specjalizacja z zakresu chirurgii stomatologicznej, kojarzona głównie z leczeniem paradontozy. Jako dziedzina zajmująca się chorobami dziąseł i przyzębia stała się pełnoprawną kategorią zabiegową w ofertach wiodących klinik stomatologicznych, przyciągając pacjentów w najróżniejszym wieku. Z czasem znalazła się ona zresztą również częścią kompleksowych metamorfoz uśmiechu, do czego przyczyniły się m.in. technologie laserowe, a także coraz mniej inwazyjne metody przeszczepu dziąseł. Jak widać, zakres usług periodontologicznych w gabinetach jest szeroki, ale dla pacjentów – wciąż nie dość oczywisty.

Periodontolog to lekarz stomatolog specjalizujący się w profilaktyce, diagnostyce i leczeniu chorób przyzębia oraz schorzeń błon śluzowych jamy ustnej. W zakresie jego kompetencji znajdują się problemy związane z tkankami otaczającymi i podtrzymującymi zęby, takimi jak dziąsła czy kości. Jego wiedza nie bierze się znikąd. Periodontolog przechodzi dodatkowe kilkuletnie szkolenie specjalizacyjne, zyskując umiejętności i uprawnienia, których nie ma stomatolog ogólny.

Do stomatologa tej specjalizacji zgłaszają się pacjenci z bruksizmem, paradontozą, bulimią, nowotworami, a także osoby nałogowo palące papierosy czy wreszcie takie, u których problemy ze zdrowiem tkanek otaczających zęby spowodowane są nieprawidłowo dopasowaną protezą. To przypadki, w których najczęściej pojawia się rozchwianie zębów zagrożone ich utratą – periodontolog, dzięki zabiegom zachowawczym lub chirurgicznym – może temu skutecznie zapobiec.

Periodontologia to wąska specjalizacja, która dotyczy dziąseł, ozębnej, okostnej, kości wyrostka zębodołowego i cementu korzeniowego, czyli wszystkich tkanek utrzymujących zęby w zębodołach. Jak widać, nie ogranicza się ona do leczenia dziąseł. Ważną częścią periodontologii jest diagnostyka chorób przyzębia, która pozwala zdiagnozować zapalenie dziąseł (gingivitis), zapalenie przyzębia (periodontitis) czy recesje dziąseł i choroby błon śluzowych jamy ustnej, w tym leukoplakię czy nawet zmiany nowotworowe.

Periodontolog dysponuje kilkoma nowoczesnymi narzędziami diagnostycznymi. W swojej pracy posiłkuje się on nie tylko pogłębionym wywiadem medycznym i obrazowaniem RTG oraz CBCT, ale także specjalną sondą periodontologiczną do pomiaru głębokości kieszonek dziąsłowych i oceny krwawienia podczas sondowania. Oprócz stopnia krwawienia z dziąseł lekarz periodontolog sprawdza również nasilenie innych możliwych problemów, takich jak ruchomość zębów. Dobór szczegółowych metod leczenia poparty jest dzięki temu indywidualnymi potrzebami konkretnego pacjenta.

Przyjęło się, że najczęstszym powodem wizyt u periodontologa są krwawiące dziąsła, choć wielokrotnie podkreśla się, że konsultacja periodontologiczna ma sens także w innych sytuacjach, nawet tak powszechnych, jak nadwrażliwość zębów na zimno i ciepło. Powód? Jak w każdej dziedzinie medycyny, jak i tu największy potencjał ma profilaktyka i leczenie schorzeń na początkowym ich etapie.

Problemy z dziąsłami wpływające na komfort i estetykę, objawy sugerujące chwiejność zębów, rozwijające się początki paradontozy – z tym wszystkim najlepiej udać się właśnie do periodontologa. Takich symptomów, zwiastujących choroby dziąseł i przyzębia, jest sporo:

Wielu pacjentów, kojarząc periodontologię choćby z dyskomfortem spowodowanym nadwrażliwością zębów, obawia się, że pierwsza wizyta u lekarza tej specjalizacji jest bolesna. Tymczasem taka konsultacja, trwająca kilkadziesiąt minut, nie boli, a w zamian za to pozwala opracować plan leczenia. Podstawą jest wywiad medyczny, szczególnie pod kątem chorób ogólnych, takich jak cukrzyca czy osteoporoza, które mają duży udział w rozwoju chorób przyzębia.

Podczas wizyty u periodontologa przeprowadzane jest również badanie za pomocą sondy periodontologicznej, która pozwala opracować periodontogram – mapę stanu przyzębia. Lekarz mierzy głębokość kieszonek dziąsłowych i kompleksowo ocenia stan dziąseł. Dopełnieniem diagnostyki są badania obrazowe, w tym tomografia CBCT, która jako precyzyjne badanie 3D pozwala uwidocznić ubytki kostne oraz też zmiany zapalne w rozwidleniach korzeni zębów wielokorzeniowych. Końcowym etapem pierwszej wizyty jest plan leczenia, obejmujący różne warianty terapii.

Gdyby porównać periodontologię do innej specjalizacji, na pewno byłoby jej najbliżej do chirurgii stomatologicznej. Podstawą, oprócz diagnostyki, są jednak metody zachowawcze, które pozwalają zatrzymać choroby dziąseł i przyzębia na wczesnym etapie. Należą do nich takie zabiegi, jak:

We współczesnej periodontologii, ze względu na dużą skuteczność nowych technologii i nacisk na bezpieczeństwo pacjenta, stawia się na procedury małoinwazyjne. Jest to jednak dziedzina stomatologii mająca nierozerwalny związek z chirurgią, obejmująca również procedury chirurgiczne:

Leczenie chirurgiczne nie zastępuje regularnych wizyt kontrolnych. Poddając się zabiegom periodontologicznym należy pamiętać, że dla zdrowia dziąseł i przyzębia konieczne jest utrzymywanie właściwego poziomu higieny, dlatego nieodzownym elementem terapii pozostaje higienizacja GBT. W razie potrzeby stosowane są też zabiegi laserowe mające na celu biostymulację czy terapia osoczem bogatopłytkowym, która przyspiesza regenerację tkanek.

Aby wizyty u periodontologa służyły tylko profilaktyce, a nie od razu chirurgicznej interwencji, najlepiej troszczyć się nie tylko o zęby, a o kondycję całej jamy ustnej. W tym przypadku profilaktyka obejmuje dbanie o zdrowe dziąsła, co oznacza nie tylko ograniczenie cukru i produktów spożywczych przyspieszających osadzanie się płytki bakteryjnej, ale również rezygnację z palenia papierosów i trzymanie się zasad prawidłowej higieny jamy ustnej:

Dbając o zdrowie jamy ustnej, należy zatroszczyć się również o stan całego organizmu. Chorobom dziąseł i przyzębia sprzyjają bowiem choroby ogólnoustrojowe, w tym cukrzyca. Takimi czynnikami są też wady zgryzu, bruksizm czy niedobory witaminowe.

W naszej klinice stomatologicznej w Poznaniu traktujemy periodontologię jako naturalne przedłużenie kompleksowych metamorfoz uśmiechu, w których równie ważna jak prawidłowy zgryz jest estetyka dziąseł. U pacjentów, wśród których istnieje takie wskazanie, przeprowadzamy zabiegi pokrycia recesji dziąsłowych, które wyrównują linię dziąseł, ale również plastykę dziąseł, mającą na celu wydłużenie korony klinicznej i korektę uśmiechu dziąsłowego (ang. gummy smile).

Nieocenione wsparcie stanowi również plastyka wędzidełka, która jest drobną korektą chirurgiczną, wykonywaną w miarę możliwości przy użyciu lasera. Zabieg, przy bliskiej współpracy z ortodontą, pozwala na zamknięcie diastemy. Istnieje ponadto szereg przypadków, w których periodontologia staje się wręcz fundamentem estetyki. Powód? Próba wykonania licówek lub korony na dziąsłach dotkniętych stanem zapalnym, krwawiących lub nierównych prawie zawsze kończy się niepowodzeniem. W pierwszej kolejności stabilizuje się i kształtuje tkanki miękkie, a dopiero później wykonuje prace protetyczne.

Zauważasz u siebie zmiany w wyglądzie dziąseł, objawy nadwrażliwości lub krwawienie podczas szczotkowania? To znak, że pora udać się do periodontologa i zatrzymać rozwój choroby dziąseł czy przyzębia na jak najwcześniejszym etapie. Dzięki innowacyjnej terapii periodontologicznej można nie tylko znacznie poprawić swój komfort i estetykę uśmiechu, ale przede wszystkim zapobiec przedwczesnej utracie własnych zębów.