Nadwrażliwość przy jedzeniu lodów, ubytek o ostrych krawędziach przy linii dziąseł, intensywniejsze gromadzenie się kamienia nazębnego – to wszystko może świadczyć o odsłonięciu szyjek zębowych, które wpływa tak na estetykę zębów, jak i komfort pacjenta. Przyczyny mogą leżeć w nieprawidłowo prowadzonej higienie jamy ustnej, ale też wynikać z chorób przyzębia lub bruksizmu. Współczesna stomatologia znajduje jednak na to kilka sposobów, wśród których wypełnienie jawi się jako ostateczność.

Odsłonięte szyjki zębowe świadczą o utracie szkliwa i odkryciu cementu i zębiny, co powoduje przeszywający ból podczas spożywania gorących i zimnych dań oraz napojów. Dotyczą one wielu pacjentów, szczególnie w średnim wieku, którzy często nie widzą w nich zagrożenia, a jedynie dyskomfort. Niestety, pozostawienie problemu bez reakcji sprzyja ubytkom próchnicowym oraz pogłębianiu się recesji dziąseł.

Dlaczego problem odsłoniętych szyjek zębowych stał się całkiem powszechny? Przyczyny są różne, a wśród nich wymienia się m.in. niewłaściwe używanie szczoteczki sonicznej, która swojego czasu stała się ogromną konkurencją dla tradycyjnych szczoteczek elektrycznych. Nie pomaga tu też erozja chemiczna zębów wywołana refluksem. Kwas żołądkowy niestety niszczy szkliwo i sprawia, że staje się ono coraz cieńsze, prowadząc wreszcie do odsłonięcia zębiny.

Odsłonięte szyjki zębowe początkowo nie dają objawów, jednak cały proces postępuje. Pacjent może tego nie zauważyć, dlatego tak ważne są regularne wizyty kontrolne u stomatologa oraz poddawanie się higienizacji zębów co najmniej raz na pół roku. Specjalista, widząc niepokojące sygnały, może w porę zareagować – nim pojawią się objawy, które znacząco obniżają komfort życia pacjenta.

Pierwszym zauważonym przez pacjenta objawem jest najczęściej nadwrażliwość zębów przy zmianach temperatury w jamie ustnej. To właśnie ból przy zimnych i gorących pokarmach oraz napojach skłania zwykle do wizyty w gabinecie dentystycznym. W aktywnej fazie choroby odczuwalny może być nawet ból przy oddychaniu zimnym powietrzem – to wyraźny sygnał, by nie czekać z umówieniem się na konsultację.

Jeśli pacjent nie dociera do gabinetu z powodu nadwrażliwości zębów, zwykle skłaniają go do tego względy estetyczne. Odsłonięte szyjki zębowe i widoczne korzenie zębów optycznie wydłużają zęby, przez co zaburzają estetykę uśmiechu. Z czasem dochodzi ponadto do zaburzeń zgryzowych, spowodowanych np. nieprawidłowym ustawieniem zębów i przeciążeniem ich podczas żucia, mogącym wynikać m.in. z bruksizmu.

Przy odsłoniętych szyjkach zębowych, z powodu bardziej chropowatej struktury korzenia, przyleganie płytki nazębnej jest ułatwione. To niestety przyspiesza gromadzenie się kamienia nazębnego i nasila nadwrażliwość zębów. Problem może wynikać także z nadwrażliwości przy myciu zębów – pacjenci często nieświadomie omijają okolicę szyjek zębowych podczas szczotkowania.

Do odsłonięcia szyjek zębowych nie dochodzi z dnia na dzień, lecz stopniowo, początkowo nie dając nawet objawów. Najczęstszymi powodami są nieprawidłowe nawyki higieniczne oraz choroby przyzębia. Jakich zachowań unikać i co konkretnie może powodować odsłonięcie szyjek zębowych?

Procesy zapalne przyzębia łatwo przegapić, dlatego punktem wyjścia do diagnostyki pozostają regularne przeglądy dentystyczne. W przypadku pojawienia się objawów wskazana jest natomiast konsultacja u periodontologa, który zasugeruje odpowiednią ścieżkę leczenia.

Leczenie odsłoniętych szyjek zębowych łączy się z kilkoma wymaganiami w codziennej higienie jamy ustnej:

Prawidłowa higiena jamy ustnej to najlepsze forma profilaktyki. Dotyczy to również zabiegów profesjonalnych, ponieważ jako najlepszy sposób, by zapobiec odsłanianiu się szyjek zębowych, wskazuje się higienizację zębów. Wizyta, która przynajmniej w Exclusive Dental Studio bazuje na nowoczesnej higienizacji GBT, obejmuje także instruktaż doświadczonej higienistki, która edukuje w zakresie stosowania odpowiedniej szczoteczki i pasty oraz właściwych technik czyszczenia zębów.

Aby usunąć problem, usuń jego przyczyny – to prosta wskazówka, która sprawdza się także przy wielu problemach natury stomatologicznej. Jeśli odsłonięte szyjki zębowe są efektem refluksu, najwyższa pora zająć się jego leczeniem, najlepiej we współpracy z doświadczonym gastrologiem. To samo dotyczy bruksizmu, przy którym – oprócz pracy nad technikami radzenia sobie ze stresem – pomóc może m.in. szyna relaksacyjna na zęby. Leczenie nie ogranicza się oczywiście do usuwania przyczyn.

Kiretaż to nic innego, jak usuwanie kamienia poddziąsłowego za pomocą narzędzi periodontologicznych, czyli kiretów oraz ultradźwięków. Zabieg przy nadwrażliwości zębów jest prowadzony w znieczuleniu miejscowym i obejmuje polerowanie powierzchni korzenia i szyjki zębowej oraz fluoryzację. Periodontolog przeprowadza kiretaż otwarty lub zamknięty, w zależności od tego, jak głębokie są kieszonki dziąsłowe.

Nie zastępuje kiretażu, ale ułatwia kontrolowanie stanów zapalnych przyzębia – płukanie kieszonek dziąsłowych polega na oczyszczaniu przestrzeni między zębami a dziąsłem. Nie jest to zabieg chirurgiczny, ale bardziej uzupełnienie tradycyjnego skalingu, które stanowi doraźną pomoc przy przyczynach odsłonięcia szyjek zębowych. Procedurę przeprowadza się przy pomocy roztworu przeciwbakteryjnego, który wypłukuje płytkę bakteryjną i redukuje stan zapalny.

Najlepsze rezultaty, gdy już doszło do odsłonięcia korzeni zębów, daje przeszczep dziąsła – zabieg periodontologiczny, stosowany m.in. u pacjentów po leczeniu ortodontycznym. Procedurę przeprowadza się przy użyciu tkanki własnej pacjenta, pobranej z podniebienia, dzięki temu jest ona nie tylko skuteczna, ale i bezpieczna. Zabieg daje stabilne rezultaty w pokrywaniu recesji dziąseł i poprawie estetyki uśmiechu.

Wbrew pozorom wypełnienie kompozytowe przy odsłoniętych szyjkach zębowych stanowi ostateczność. Ma ono rację bytu przy tzw. ubytku klinowym, czyli niepróchnicowym ubytku tuż przy linii dziąseł. Ma on ostre krawędzie i nie da się go wyleczyć domowymi sposobami. Co ważne, wielu pacjentów nieświadomie do niego doprowadza, spożywając posiłki i napoje z kwasami chemicznymi, np. cytrusy czy napoje gazowane typu cola.

Jeśli widzisz cofanie się dziąseł, odczuwasz ból przy piciu lub jedzeniu zimnych i gorących produktów, a tym bardziej gdy zauważasz ubytki przy szyjkach zębowych, nie zwlekaj – umów się na wizytę u stomatologa. Zaniechanie wizyty sprzyja rozwojowi próchnicy i zaniku dziąseł, co może prowadzić do konieczności stosowania bardziej inwazyjnych metod leczenia w przyszłości.